Czarna Hańcza  Rospuda Marycha|   Litwa: Biała Hańcza Dubisa Mereczanka Uła Niemen Lakaja Żejmena Święta|   Łotwa: Gauja

Spływy kajakowe na Łotwie

Spływ kajakowy rzeką Białą Hańczą

spływ kajakowy - Biała Hańcza Mało kto jeszcze wie, że całkiem niedaleko od Czarnej Hańczy płynie jej mniejsza siostra - Biała Hańcza (Baltoji Ančia). Przez wiele lat nikt o niej nie wiedział, bo znajdowała się za trudną do przekroczenia granicą państwową i nikt wtedy nie myślał o wyjazdach turystycznych na bliskie Suwalszczyźnie pogranicze Litwy. Teraz, kiedy granica wprawdzie wciąż istnieje, ale można ją przekraczać w dowolnym czasie i miejscu, dotarcie nad Białą Hańczę nie stanowi już większego problemu. Jeżeli płynęło się Czarną Hańczą, wręcz należy pojechać nad Białą. I nie będzie to podróż daleka. Biała Hańcza wypływa z jeziora Ančia (Hańcza), nad którym znajduje się malownicze miasteczko Veisiejai (Wiejsieje), do którego z przejścia granicznego w Ogrodnikach jest 28 km, z Sejn 40 km, z Suwałk 71 km i z Augustowa 80 km. Kto trochę już zwiedzał Suwalszczyznę doznał pewnego zamętu - dwie rzeki Hańcze, dwa jeziora Hańcza - trudno się w tym połapać. Po dłuższej analizie mapy okazuje się jednak, że identyczne nazwy jezior i rzek występują na Suwalszczyźnie i pobliskiej Litwie 2-3, a nawet pięć razy na stosunkowo niewielkich odległościach - od dwóch do siedemdziesięciu kilometrów. Skąd się to wzięło? spływ kajakowy - Biała HańczaOtóż zdaniem badaczy nazwy te pochodzą z czasów, kiedy żyli tutaj Jaćwingowie - tajemnicze plemię spokrewnione z Litwinami, zamieszkujące obecne pogranicze polsko - litewskie w okresie od V do XIII wieku naszej ery. To powtarzanie się nazw, związane jest być może ze sposobem osadniczego życia Jaćwingów, kiedy to grupy ludnościowe (zespoły rodzinne lub rodowe) były ruchome i przenosiły się od jednego jeziora do drugiego, od jednej rzeki do drugiej, by znaleźć miejsce do zdobywania pożywienia. Identyczne nazwy otrzymywały miejsca o podobnych cechach. Paralelnymi nazwami pochodzenia jaćwieskiego są właśnie nazwy jezior Hańcza i Ančia oraz rzek Czarna Hańcza i Baltoji Ančia (Biała Hańcza). Obie pary wykazują wiele podobieństw. Pierwsze z jezior poprzez swą głębokość (108,5 m) jest jednym z najbardziej znanych w Polsce. Wypływa z niego Czarna Hańcza, dzięki swej urodzie znana nie tylko wodniakom. Podobną sytuację topograficzną mamy 60 km na wschód od jeziora Hańcza. Tam właśnie leży wydłużone jezioro Ančia, z którego, również ku południowi, wypływa Baltoji Ančia. Oba jeziora leżą w pagórkowatym krajobrazie morenowym Pojezierza Litewskiego, w głębokich rynnach polodowcowych. spływ kajakowy - Biała HańczaDopiero na południe od nich rozpoczyna się pas równin: Augustowskiej w Polsce i Dajnawskiej na Litwie, którymi obie rzeki podążają ku Niemnowi. Ich ujścia znajdują się w odległości zaledwie siedmiu kilometrów. Na długim odcinku obie rzeki płyną równolegle, z północnego zachodu na południowy wschód. Biała Hańcza jest znacznie krótsza od Czarnej, ma 60 km długości, podczas gdy Czarna Hańcza ma około 142 km. Uważa się że te dwie nazwy jezior i dwie nazwy rzek, utworzone są z jaćwieskiego słowa antis, oznaczającego rynnę polodowcową, głęboką dolinę. Wspomniane nazwy są świadectwem, że wyraz antis był ongiś używany jako termin topograficzny w mowie Jaćwingów.


Spływ Białą Hańczą można rozpocząć w kilku miejscach:

  • w centrum wspomnianego wcześniej miasteczka Veisiejai (Wiejsieje), przy moście drogowym przez jezioro Anćia,
  • w pobliskiej wsi Dainaviskiai na zachodnim brzegu jeziora Ančia - za zgodą właściciela można zrzucić kajaki na łące nad zatoką jeziora,
  • około 3 km na północny-wschód od centrum Wiejsiej, nad jeziorem Vernijis (Wiernieje) (z którego wypływa Biała Hańcza), we wsi Radvilonys (Radziwiłańce). Wtedy trasa naszego spływu wydłuży się o około 7,5 km.